5123401
در شرایطی که تنشهای ژئوپلیتیک و نااطمینانیهای بینالمللی معادلات تجاری را تغییر دادهاند، حفظ سلامت کسبوکارهای خرد و متوسط به یک اولویت راهبردی برای اقتصاد ایران تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند حمایت هدفمند از این بنگاههای اقتصادی میتواند ضمن تقویت تابآوری ملی، از گسترش انحصار و تمرکز ثروت در دوران بحران جلوگیری کند.

سازوکارهای آسیبپذیری بنگاههای کوچک در شرایط بحرانی
بنگاههای اقتصادی کوچک در مواجهه با شوکهای بیرونی، مسیری متفاوت از شرکتهای بزرگ را طی میکنند. بررسیهای اقتصادی نشان میدهد که این واحدها به دلیل دسترسی محدود به منابع مالی و سهم اندک از بازار، در پنج حوزه کلیدی تحت فشار قرار میگیرند:
فشار هزینهای: افزایش قیمت انرژی و هزینههای لجستیک ناشی از درگیریهای منطقهای، حاشیه سود این بنگاهها را به شدت کاهش میدهد، در حالی که بنگاههای بزرگ با مدیریت استراتژیک، قدرت بیشتری برای جذب این شوکها دارند.
اختلال در تأمین و نقدینگی: بنگاههای کوچک به دلیل محدودیت در تنوعبخشی به زنجیره تأمین و فقدان ابزارهای پوشش ریسک ارزی، با کوچکترین نوسانی در بازارهای جهانی دچار بحران نقدینگی میشوند.
این شرایط موجب میشود که در زمانهای پرچالش، بسیاری از بنگاههای اقتصادی کوچک بهجای توسعه، صرفاً بر بقای روزانه تمرکز کنند. این وضعیت در صورت تداوم، به جایگزینی رقابت با انحصار و خروج کسبوکارهای نوپا از بازار منجر میشود؛ روندی که در کشورهای متعددی تجربه شده است.
درسهای جهانی برای حفظ تابآوری در ایران
تجربه کشورهای درگیر بحرانهای نظامی و اقتصادی، حاوی هشدارهای مهمی برای سیاستگذاران داخلی است. از فروپاشی کسبوکارهای کوچک در سوریه که منجر به تمرکز قدرت در دستان گروههای خاص شد، تا تجربه انعطافپذیری تکنولوژیک در اوکراین، همگی نشان میدهند که سیاستگذاری صحیح نقش تعیینکنندهای دارد.
در واقع، تفاوت اصلی میان تابآوری و فروپاشی در وجود بسترهای حمایتی است. کشورهایی که در زمان بحران، دسترسی به اعتبارات بانکی و مشوقهای بیمهای را برای بنگاههای کوچک تسهیل کردند، توانستند ساختار تولیدی خود را حفظ کنند. برای ایران نیز در شرایط کنونی، حمایت از این کسبوکارها نه یک اقدام حمایتی ساده، بلکه ضرورتی برای جلوگیری از رکود عمیق و حفظ پویایی در بازار است. ایجاد سازوکارهای مالی که بتواند ریسکهای ارزی و عملیاتی این واحدها را پوشش دهد، میتواند ضامن بقای بخش بزرگی از بدنه فعال اقتصاد کشور باشد.





