روایتی تازه از نقش زنان در شکلگیری فرهنگ جهاد
کتاب «ریشه میدان» اثر فاطمه زنگنه، تلاشی است برای بازخوانی بنیادین نقش زنان در تحولات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس؛ نقشی که در بسیاری از روایتهای رایج کمتر دیده شده، اما در شکلگیری و تداوم فضای جهاد و مقاومت، نقشی بنیادین و غیرقابلانکار داشته است. این اثر که توسط نشر شهید کاظمی منتشر شده، با تکیه بر بیانات رهبر شهید انقلاب، زن را نه به عنوان شخصیتی حاشیهای، بلکه به عنوان یکی از پایههای اصلی شکلگیری «فضای مجاهدت» معرفی میکند.
به گزارش خبرنگار ما، «ریشه میدان» در دو جلد و ۶۳۸ صفحه منتشر شده و میکوشد با ارائه چارچوبی فکری و تحلیلی، جایگاه زن در انقلاب اسلامی و دفاع مقدس را از زاویهای نو بررسی کند. نویسنده در این کتاب، زنان را پیشقراولان عرصه جهاد معرفی میکند؛ پیش از حضور رزمندگان در میدان نبرد، آنها در خانه و خانواده، بستر رشد فرزندان و همسران خود را فراهم میکنند، ارزشهای دینی را منتقل میسازند، روحیه ایثار و انگیزه جهاد را تقویت میکنند و مفاهیم مکتب سیدالشهدا(ع) را در زندگی روزمره جاری میسازند.
مقاومت زنانه؛ از خانه تا تاریخ
آنچه در «ریشه میدان» برجسته میشود، تداوم نقشآفرینی زنان فراتر از دوران جنگ است. نویسنده با ترسیم تصویری از «مقاومت زنانه»، نشان میدهد که زنان نهتنها در زمان حضور رزمندگان در جبهه، بلکه در دوران انتظارهای طولانی، تحمل سختیها و ایستادگی پس از شهادت عزیزان، نقشی بیبدیل ایفا کردهاند. این مقاومت که هم خانواده را حفظ میکند و هم جامعه را استوار نگه میدارد، الگویی ماندگار برای نسلهای بعدی به شمار میرود.
فاطمه زهرا(س)؛ الگوی جاودانه برای نقشآفرینی اجتماعی زنان
در این اثر، حضرت فاطمه زهرا(س) به عنوان الگوی اصلی نقشآفرینی زنان در عرصههای اجتماعی و تاریخی معرفی شده است. به گفته نویسنده، این الگو میتواند معیاری برای فهم جایگاه زن مسلمان در میدانهای مختلف باشد. کتاب ابتدا با ترسیم «نقشه راهی» ذهنی، مخاطب را با چارچوب فکری خود آشنا میکند و سپس با پرداختن به نمونهها و روایتهای میدانی عینی، مفاهیم مطرحشده را قابل لمس میسازد.
گزیدهای از کتاب؛ مادرانی که ستونهای جهان اسلام شدند
در بخشی از کتاب میخوانیم: «رزمندهای را تصور کنید که قصد اعزام به جبهه دارد و بخشی از ذهنش درگیر نگرانی مادرش به خاطر موقعیت خطرناکی است که او قرار است به مدت نامعلومی در آن باشد. اما مادر با هوشمندی و روحیه بالای خود، وسایل پسرش را خودش مهیا میکند و چمدانی را به همراه مهر ذاتیاش توشه راه فرزندش میسازد تا هم و غم او فقط جهاد در راه خدا باشد و نگرانی دیگری به خود راه ندهد. دیر یا زود خبر شهادت فرزند عزیز و برومند خانواده میرسد و مادر نقش جدید خود در زندگیاش را شروع میکند. مادری که پیش از این فقط بر خانواده و نزدیکان خود اثرگذاری داشته، دیگر با روحیات و عملکردش بر یک جامعه اثر میگذارد… همه این مادران در خانوادههایی با تربیت و فرهنگ متفاوت رشد کرده و فرزندانشان را هم با روشهای مختلفی تربیت کردند. اما چه میشود که واکنشها به ماجرای شهادت فرزند به این اندازه به هم شباهت پیدا میکند؟ پاسخ اینجاست که همه این زنان علاوه بر ستون وسط خیمه خانواده، همه با هم ستون وسط خیمه جهان اسلام هستند و با همین استقامت است که مکتب مقاومت هرگز متوقف نخواهد شد.»
اثری برای پژوهشگران و روایتگران فرهنگ ایثار
«ریشه میدان» افزون بر روایت و تحلیل، چارچوبی فکری برای درک دقیقتر نقش زنان در انقلاب و دفاع مقدس ارائه میدهد که میتواند برای پژوهشگران، روایتگران و فعالان حوزه تولید محتوا در قالبهایی مانند مستند، فیلم، پادکست و روایتگری مورد استفاده قرار گیرد. این کتاب با نگاهی نو و مبتنی بر مستندات تاریخی و بیانات رهبری، پردهای از نقشآفرینی خاموش اما مؤثر زنان برمیدارد و نشان میدهد که چگونه این قشر، پایههای اصلی فرهنگ جهاد و مقاومت را در جامعه ایرانی استوار کردهاند.
About the Author
