ضرورت تدوین سند بحران در بازار هنر؛ عکسی که در جنگ جهان را تکان داد
نشست تخصصی «جنگ و هنر» با حضور هنرمندان و استادان دانشگاه، به بررسی نقش هنر در دوران بحران و قدرت اثرگذار آثار اصیل پرداخت و بر ضرورت تدوین سند مدیریت بحران برای مجموعههای هنری تأکید شد.
به گزارش خبرنگار مهر، نشست تخصصی «جنگ و هنر» با رویکردی توسعهمحور و هویتمدار، چهارشنبه ۷ مرداد در گالری ترانه باران برگزار شد و در آن، هنر به عنوان ابزاری برای صلح، دیپلماسی و بازسازی سرمایه فرهنگی در شرایط جنگ و پساجنگ مورد واکاوی قرار گرفت.
دیپلماسی هنر؛ رمز موفقیت در مواجهه با بحرانها
سیده محبوبه کاظمی دولابی، مدیرمسئول نگارخانه ترانه باران، در ابتدای این نشست با اشاره به شرایط کنونی کشور، گفت: در شرایطی که کشور همچنان درگیر تبعات مستقیم و غیرمستقیم جنگ است، هنر و فرهنگ به یکی از مهمترین عرصههای حفظ هویت، بازتولید معنا و بازآرایی اقتصاد خلاق بدل میگردند . به باور او، جنگ ساختارهای بازار، الگوهای سرمایهگذاری، رفتار مجموعهداران و نظام عرضه و تقاضا را دگرگون میکند و اقتصاد هنر ناگزیر وارد مرحلهای تازه از بازتعریف میشود.
کاظمی با تأکید بر نقش هنرهای اصیل ایرانی-اسلامی، بهویژه خوشنویسی، آنها را داراییهای فرهنگی-اقتصادی قابل اتکایی دانست که میتوانند در جذب سرمایه، تقویت دیپلماسی فرهنگی و تثبیت بازار هنر نقشآفرین باشند. دیپلماسی فرهنگی به عنوان نوعی قدرت نرم، از طریق تبادل اندیشهها، هنر و سایر جنبههای فرهنگی، به دنبال تقویت درک متقابل میان کشورهاست و این رویکرد میتواند بستری برای جلب حمایت و نفوذ در عرصه بینالمللی فراهم آورد .
لزوم تدوین سند بحران در بازار هنر
سجاد یارزاده، رئیس دانشگاه هنرهای ایرانی اسلامی استاد فرشچیان، در ادامه نشست با تأکید بر ماهیت صلحآمیز هنر، بر ضرورت تغییر رویکرد در بازار هنر و لزوم تدوین «سند مدیریت بحران برای مجموعههای هنری» تأکید کرد. وی با یادآوری توصیههای استاد فرشچیان بر «کارآفرینی در هنر» تأکید کرد تا هنرمند بتواند هنر خود را به ابزاری برای تأمین معیشت تبدیل کند و به جامعه «کار نونآور» ارائه دهد . این موضوع با مدیریت بحران در موزهها و آرشیوها نیز مرتبط است؛ جایی که پیشگیری، آمادگی اضطراری و راهبردهای بازیافت آثار، بخشهای اصلی راهبرد حفاظت پیشگیرانه را تشکیل میدهند .
عکسی که جهان را تکان داد؛ قدرت هنر بصری در تغییر دیدگاهها
مهدی خانکه، استاد دانشگاه، در این نشست به تأثیر عمیق هنر بصری در تغییر دیدگاههای جهانی اشاره کرد و عکس گرفته شده از بالای قبرستان کودکان شهید مینابی را یکی از تکاندهندهترین عکسهای قرن اخیر دانست. به گفته وی، این عکس به قدری تأثیرگذار بود که توانست فشار سیاسی بر ترامپ برای محدود کردن رسانهها ایجاد کند و نشان داد که هنر چگونه میتواند ابزاری برای تغییر در سطح کلان سیاسی باشد. این موضوع یادآور این نکته است که در میدان بحران، وفاداری به حقیقت و ثبت دقیق واقعیتها، میتواند روایتی ماندگار از تاریخ یک ملت بر جای بگذارد .
هنر تزیینی یا هنر مسئلهساز؟
شهرام گیلآبادی، دیگر سخنران این نشست، با انتقاد از نگاه تزیینی به هنر، بیان کرد که هنر امروز نباید صرفاً به عنصری زیبا بر روی دیوار تبدیل شود، بلکه باید بتواند سوال ایجاد کند، نقد کند و با بحرانهای جامعه درگیر شود تا پیوندی واقعی با مردم برقرار سازد . این نگاه، هنر را از یک کالای تزیینی به ابزاری برای بازنمایی رنج، ایستادگی و همدلی در دوران بحران ارتقا میدهد.
یدالله کابلی، هنرمند پیشکسوت خوشنویس، نیز با اشاره به تجربه کشور چین در جنگ جهانی دوم که تمام دستاوردهای فرهنگی خود را در ۷۰۰ هزار بسته به نقاط امن منتقل کرد، بر لزوم صیانت از میراث هنری ایران در شرایط بحرانی تأکید کرد.
- محورهای کلیدی نشست: لزوم تقویت اقتصاد فرهنگ، گسترش مشارکت بخش خصوصی، حمایت هدفمند از هنرهای هویتمحور و تبدیل سرمایه فرهنگی به مزیت رقابتی پایدار
- چشمانداز پیش رو: برگزاری مجموعه نشستهای تخصصی، ایجاد شبکه همکاری میان هنرمندان، مجموعهداران و سرمایهگذاران، و ارائه راهکارهای عملی برای تقویت اقتصاد فرهنگ
About the Author
